LANGUAGE

Bingöl’e Düşen Gök Taşı, Eşsiz Bileşime Sahip 4,5 Milyar Yaşındaki 4 Vesta Asteroidinden 22 Milyon Yıl Önce Kopmuş

2 Eylül 2015’te Bingöl şehir merkezine 10 kilometre mesafedeki Sarıçiçek Köyü çevresine düşen gök taşının, 4,5 milyar yaşında, eşsiz bileşime sahip, Mars ve Jüpiter arasındaki asteroid kuşağında yer alan en parlak asteroid olarak bilinen 4 Vesta’nın yüzeyinden bir çarpışma sonucu koptuğu belirlendi.

   

Aralarında Bingöl Üniversitesi’nden öğretim üyeleri Prof. Dr. İbrahim Yasin Erdoğan, Prof. Dr. İskender Demirkol, Dr. Öğretim Üyesi Aydın Şükrü Bengü’nün ve NASA'dan araştırmacıların da bulunduğu 79 bilim insanı gök taşı ile ilgili detaylı araştırma sonucunu tamamlayarak yayınladı. Gök taşının kökenini, yaşını, yapısal özelliklerini ve geldiği noktayı tam olarak belirleyen bilim insanlarının hazırladığı makale “Meteoritics and Planetary Science” dergisinde yayınlandı.

Araştırmacılar tarafından paylaşılan bilgilere göre, dünyadan milyonlarca kilometre uzakta bulunan ve NASA’nın araştırma için yüzlerce milyon dolar harcayarak yakınına kadar gittiği, asteroid kuşağının toplam kütlesinin yaklaşık %9’unu oluşturan, 530 km çapındaki, asteroid kuşağının en büyük ikinci gövdesi olan 4 Vesta’dan kopan yaklaşık 1 metre çapındaki gök taşı Bingöl’e düştü. Bingöl Üniversitesinden araştırmacılar gök taşının düştüğü bölgede köylülerin de yardımıyla aylarca gök taşlarının düştüğü koordinatları tespit ederek bölgeyi işaretledi. Dünya atmosferine saniyede 17,9 kilometre hızla giren gök taşının parçalanarak daha küçük parçalara ayrıldığı ve en büyüğü 1470 gram olan 343 gök taşı örneği toplandığı belirtildi. Bu örnekler çalışmada yer alan araştırmacılar tarafından detaylı olarak incelendi. Çalışmalar neticesinde nadir görülen ve bilimsel değeri yüksek olan gök taşının 4 Vesta asteroidinin güneyinde bulunan Antonia kraterinden 22 milyon yıl önce koptuğu tespit edildi.

Yapılan çalışmalarla howardite, eucrite ve diogenit (HED) kökenli gök taşlarının özellikleri detaylı olarak belirlenerek çok önemli bilgiler açığa çıkarılmış ve 4 Vesta asteroidinden koparak zaman içerisinde dünyamıza girebilecek daha büyük gök taşlarıyla karşılaşılması durumunda neler yapılabileceği ile ilgili hususlar açığa kavuşturulmuş oldu. Bu kapsamlı çalışma ile gök taşları hakkında literatüre çok ciddi katkılar sağlandı.

Bingöl’e düşen göktaşı ile ilgili 56 sayfadan oluşan makaleye aşağıdaki linkten erişilebilir:

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/maps.13258