ARA
LANGUAGE

HABERLER

Prof. Dr. Çapak Tercüme-i Burhân-ı Gelenbevî’nin editörlüğünü yaptı

Daha önce, yine Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı tarafından basılan pek çok önemli eserin editörlüğünü yapan Prof. Dr. İbrahim Çapak, Tercüme-i Burhân-ı Gelenbevî’nin de editörlüğünü yaptı. Kitabın hazırlayanlar kısmında Prof. Dr. Çapak ile birlikte Öğr. Gör. Mesut Öğmen ve Uzm. Abdullah Demir de yer alıyor.

Bingöl Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İbrahim Çapak, önemli bir esere daha imza attı. Daha önce de Türkiye Yazma Eserler Kurumu tarafından basılan Ali Sedâd’ın Mizânu’l-Ukûlfi’l-Mantık ve’l-Usûl, Mantık Risâleleri, İbn Hazm'ın Mantık Anlayışı, Et-Takrîb li-Haddi'l-Mantık, Gazali’nin El-Kıstâsü'l-Müstakîm, Abdullah Enveri’nin Usul-i Cedide Zübdesi ve Şair Ali Emîri Efendi'nin Mir'âtü'l-Fevâid isimli eserlerin editörlüğünü yapan Prof. Dr. Çapak, yeni bir eserin daha Türkiye’ye kazandırılmasını sağladı.

Daha önceki eserlerde olduğu gibi Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın takdiminin de yer aldığı bu önemli eserde, Bingöl Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İbrahim Çapak’ın da imzası var. Prof. Dr. Çapak, kitabın editörlüğünün yanı sıra kitabı hazırlayanlar arasında da yer alıyor. Bingöl Üniversitesi Öğr. Gör. Mesut Öğmen ve Bingöl Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon biriminde Uzm. Abdullah Demir de  kitabı hazırlayanlar arasında yer alıyor.

Osmanlı’nın klasik sonrası döneminin önde gelen âlimlerinden olan Gelenbevî 1143 (1730) tarihinde Manisa Kırkağaç’a bağlı Gelenbe’de dünyaya gelmiştir. Asıl adı İsmail olan âlim doğduğu bölgeye nispetle daha çok Gelenbevî adıyla maruftur. Fatih medresesinde hem naklî ilimleri hem de aklî ilimleri okuyan Gelenbevî belâgat ve gramer alanında; mantık, felsefe ve münazara alanında; kelam alanında birçok eser kaleme aldığı gibi matematik, astronomi ve ilm-i mîkât (belirli bir vakti belirleme disiplini) alanında da birçok eser telif etmiştir. Daha çok matematik ve mantık alanında şöhret bulan Gelenbevî’nin mantığa dair el-Burhân adıyla bilinen, oldukça özgün bir eseri vardır. Burhân-ı Gelenbevî, Mîzân-ı Gelenbevî, Mîzânü’l-Burhân adlarıyla da maruf bu eser üzerine, bizzat müellifin hâşiyesi de dâhil olmak üzere birçok eser yazılmıştır. Arapça kaleme alınan bu eseri Osmanlı son dönem âlimlerinden Abdünnâfî İffet Efendi Osmanlı Türkçesine çevirmiştir.

Tercüme-i Burhân-ı Gelenbevî adıyla yayımlanan bu eser Gelenbevî’nin Arapça kaleme aldığı el-Burhân’ın açıklamalı tercümesidir. Abdünnâfî İffet Efendi’nin (1823-1890) çalışması yalnızca bir tercüme eser olmayıp birçok açıklayıcı bilgi sunan bir şerhtir. Eski Elazığ valisi Abdünnâfî İffet Efendi önce Gelenbevî’nin Arapça metnini Osmanlı Türkçesine çevirme, sonra yine bizzat Gelenbevî’nin kaleme aldığı hâşiyeden açıklamalar sunma suretiyle metni oldukça genişletmiştir. Abdünnâfî İffet Efendi ayrıca, meselelerin yalnızca mantıkla ilgili içeriklerini ele almakla yetinmeyip Teftâzânî, Seyyid Şerif Cürcânî gibi âlimlerin belâgat ilmi dairesindeki görüşlerinden de yararlanarak adeta disiplinler arası bir çalışma ortaya koymuştur. Osmanlı matbaalarında Fenn-i Mantık (Terceme-i Burhân-ı Gelenbevî) adıyla yayımlanan eseri Prof. Dr. İbrahim Çapak, Mesud Öğmen ve Abdullah Demir bu matbu nüshalara dayanarak Latin harflerine aktarmıştır.